KỸ THUẬT SOẠN THẢO
HỢP ĐỒNG KINH TẾ - THƯƠNG MẠI
VÀ HỢP ĐỒNG DÂN SỰ

Héi ®ång chØ ®¹o xuÊt b¶n
Chñ tÞch Héi ®ång
PGS.TS. NguyÔn ThÕ Kû
Phã Chñ tÞch Héi ®ång
TS. Hoμng phong hμ
Thμnh viªn
TrÇn quèc d©n
TS. NguyÔn ®øc tμi
TS. NguyÔn an tiªm
nguyÔn vò thanh h¶o

KỸ THUẬT SOẠN THẢO
HỢP ĐỒNG KINH TẾ - THƯƠNG MẠI
VÀ HỢP ĐỒNG DÂN SỰ

NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT
HÀ NỘI - 2015

Lêi nhμ xuÊt b¶n
HiÖn nay, ë n−íc ta, c¸c quan hÖ kinh tÕ, th−¬ng
m¹i gi÷a c¸c tæ chøc, gi÷a tæ chøc víi c¸ nh©n, gi÷a c¸c
c¸ nh©n víi nhau ngμy cμng ph¸t triÓn nh»m môc ®Ých
cïng nhau ®¶m b¶o æn ®Þnh vμ ph¸t triÓn kh«ng chØ
trong s¶n xuÊt kinh doanh mμ c¶ trong ®êi sèng cña
céng ®ång vμ c¸ nh©n. C¸c quan hÖ nμy ®−îc cô thÓ
hãa b»ng nh÷ng tháa thuËn, ®−îc ký kÕt d−íi h×nh
thøc hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i, hîp ®ång d©n sù,
trong ®ã cã quy ®Þnh râ rμng quyÒn vμ nghÜa vô cña
mçi bªn theo ®óng quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®Ó x©y dùng
vμ thùc hiÖn kÕ ho¹ch cña m×nh. Do vËy, viÖc hiÓu biÕt
vμ cã thÓ so¹n th¶o thμnh c«ng c¸c hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i vμ hîp ®ång d©n sù lμ ®iÒu cÇn thiÕt víi
bÊt cø c«ng d©n hay c¸n bé l·nh ®¹o, qu¶n lý c¸c cÊp.
Tuy nhiªn, hiÖn nay ë x·, ph−êng, thÞ trÊn, ®éi
ngò c¸n bé, ®¶ng viªn nãi riªng, ng−êi d©n nãi chung
vÉn ®ang trong qu¸ tr×nh tõng b−íc tiÕp cËn víi c¸ch
thøc so¹n th¶o c¸c mÉu hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i
vμ d©n sù. §iÒu nμy ¶nh h−ëng kh«ng nhá ®Õn viÖc lËp
c¸c hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i, d©n sù t¹i ®Þa
ph−¬ng. TÝnh chÝnh x¸c vμ thùc tiÔn cña c¸c b¶n hîp
®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i, d©n sù kh«ng cao nªn khi
triÓn khai lu«n gÆp lóng tóng, khã kiÓm so¸t, khi x¶y
ra tranh chÊp th× kh«ng x¸c ®Þnh ®−îc vai trß, tr¸ch
nhiÖm cña c¸c bªn liªn quan.

5

Nh»m phôc vô yªu cÇu n©ng cao kiÕn thøc, tr×nh
®é cña ®éi ngò c¸n bé, ®¶ng viªn vμ nh©n d©n ë x·, ph−êng,
thÞ trÊn vÒ c¸ch thøc so¹n th¶o hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i còng nh− hîp ®ång d©n sù, Nhμ xuÊt b¶n
ChÝnh trÞ quèc gia - Sù thËt xuÊt b¶n cuèn s¸ch Kü
thuËt so¹n th¶o hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i vμ
hîp ®ång d©n sù.
Néi dung cuèn s¸ch ®−îc chia thμnh 2 ch−¬ng:
Ch−¬ng I cung cÊp c¸c kiÕn thøc, c¸c kü thuËt so¹n
th¶o hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i; Ch−¬ng II cung
cÊp c¸c kiÕn thøc, c¸c kü thuËt so¹n th¶o hîp ®ång d©n
sù... Trong c¶ hai ch−¬ng ®Òu cã c¸c mÉu hîp ®ång cô
thÓ ®Ó b¹n ®äc cã thÓ tham kh¶o, vËn dông. Cuèn s¸ch
sÏ lμ tμi liÖu tham kh¶o cÇn thiÕt cho c¸n bé, ®¶ng viªn
vμ nh©n d©n ë x·, ph−êng, thÞ trÊn.
Xin giíi thiÖu cuèn s¸ch cïng b¹n ®äc.
Th¸ng 9 n¨m 2015
NHμ XUÊT B¶N CHÝNH TRÞ QUèC GIA - sù thËt

6

Ch−¬ng I
Kü thuËt so¹n th¶o hîp ®ång
kinh tÕ - th−¬ng m¹i

V¨n b¶n hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i lμ v¨n
b¶n hÕt søc quan träng ®èi víi s¶n xuÊt kinh
doanh cña doanh nghiÖp. Trong qu¸ tr×nh ho¹t
®éng trªn th−¬ng tr−êng, c¸c doanh nghiÖp cÇn
ph¶i æn ®Þnh c¸c mèi quan hÖ ®Ó chñ ®éng qu¸
tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh. Hîp ®ång
kinh tÕ - th−¬ng m¹i lμ c«ng cô gióp doanh
nghiÖp thùc hiÖn ®−îc sù æn ®Þnh trong s¶n xuÊt
kinh doanh, gióp doanh nghiÖp ph¸p lý hãa c¸c
mèi quan hÖ trong s¶n xuÊt kinh doanh. Do vËy,
bÊt cø ng−êi l·nh ®¹o vμ c¸n bé qu¶n lý nμo còng
cÇn hiÓu biÕt vμ so¹n th¶o thμnh th¹o c¸c hîp
®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i nμy.
Néi dung chÝnh cña ch−¬ng tr×nh bμy kü thuËt
so¹n th¶o mét sè hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i
nh−: Hîp ®ång mua b¸n hμng hãa; Hîp ®ång vËn
chuyÓn hμng hãa; Hîp ®ång kinh tÕ dÞch vô; Hîp
®ång nghiªn cøu khoa häc vμ triÓn khai kü thuËt;
Hîp ®ång liªn kÕt kinh doanh; Hîp ®ång ñy th¸c
7

xuÊt nhËp khÈu; Hîp ®ång mua b¸n hμng hãa
quèc tÕ; Hîp ®ång mua b¸n b¶n quyÒn s¸ng chÕ;
Hîp ®ång gia c«ng, ®Æt hμng.
I. Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ hîp ®ång
kinh tÕ - th−¬ng m¹i
1. Kh¸i niÖm hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i
Kinh tÕ thÞ tr−êng cã vai trß thóc ®Èy sù ph¸t
triÓn m¹nh mÏ nÒn kinh tÕ ®Êt n−íc. ThÞ tr−êng lμ
n¬i diÔn ra c¸c ho¹t ®éng trao ®æi qua l¹i cña c¸c
doanh nghiÖp ®Ó ®¶m b¶o ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh
doanh cña m×nh. ThÞ tr−êng còng lμ n¬i x¸c lËp c¸c
quan hÖ gi÷a ng−êi s¶n xuÊt vμ ng−êi tiªu dïng
trªn c¬ së c¸c bªn cïng cã lîi. §ång thêi, thÞ tr−êng
còng lμ n¬i cung cÊp c¸c th«ng tin, t¹o ra c¸c yÕu
tè c¹nh tranh thóc ®Èy s¶n xuÊt ph¸t triÓn vμ
n©ng cao chÊt l−îng s¶n phÈm. §Ó ho¹t ®éng cã
hiÖu qu¶ trªn thÞ tr−êng ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp
ph¶i ph¸p lý hãa c¸c mèi quan hÖ cña m×nh th«ng
qua ký kÕt c¸c hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i. Hîp
®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i lμ sù tháa thuËn b»ng
v¨n b¶n, tμi liÖu giao dÞch gi÷a c¸c bªn ký kÕt vÒ
viÖc thùc hiÖn c«ng viÖc s¶n xuÊt, trao ®æi hμng
hãa, dÞch vô, nghiªn cøu, øng dông tiÕn bé khoa
häc kü thuËt vμ c¸c tháa thuËn kh¸c cã môc ®Ých
kinh doanh víi sù quy ®Þnh râ rμng quyÒn vμ nghÜa
vô cña mçi bªn ®Ó x©y dùng vμ thùc hiÖn kÕ ho¹ch
cña m×nh. Hîp ®ång kinh tÕ lμ c¸c tháa thuËn cã
8

liªn quan ®Õn x¸c lËp c¸c quan hÖ liªn kÕt qua l¹i
®Ó ®¶m b¶o s¶n xuÊt kinh doanh nh− hîp ®ång
liªn kÕt kinh tÕ, hîp ®ång liªn doanh... Hîp ®ång
th−¬ng m¹i lμ hîp ®ång thiÕt lËp c¸c mèi quan hÖ
qua l¹i trong trao ®æi hμng hãa dÞch vô ®Ó ®¶m b¶o
s¶n xuÊt kinh doanh cho c¸c bªn. Thùc chÊt hîp
®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i lμ sù ph¸p lý hãa quan
hÖ cña c¸c bªn trong quan hÖ ®Ó lËp vμ thùc hiÖn
kÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c bªn. Do vËy
hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i cã vÞ trÝ hÕt søc
quan träng trong ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp.
Hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i hiÖn nay cã
rÊt nhiÒu lo¹i vμ cã nhiÒu c¸ch ph©n lo¹i kh¸c
nhau nh−:
- C¨n cø vμo thêi h¹n thùc hiÖn hîp ®ång kinh
tÕ - th−¬ng m¹i, cã thÓ chia ra:
+ Hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i ng¾n h¹n:
lμ hîp ®ång cã thêi gian thùc hiÖn tõ mét n¨m
trë xuèng, th−êng ®−îc sö dông ®Ó trao ®æi
hμng hãa mét lÇn hoÆc cung øng hμng hãa cã
thêi h¹n mét n¨m;
+ Hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i dμi h¹n: lμ
hîp ®ång cã thêi gian thùc hiÖn trªn mét n¨m,
th−êng dïng ®Ó x¸c lËp c¸c mèi quan hÖ l©u dμi cã
thÓ ®Õn 7 hoÆc 10 n¨m.
- C¨n cø vμo néi dung cña hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i, cã thÓ chia ra lμm nhiÒu lo¹i: Hîp
®ång mua b¸n hμng hãa; Hîp ®ång vËn chuyÓn hμng
hãa; Hîp ®ång giao nhËn thÇu x©y dùng c¬ b¶n;
9

Hîp ®ång kinh tÕ dÞch vô; Hîp ®ång hîp t¸c kinh
doanh; Hîp ®ång mua b¸n b¶n quyÒn s¸ng chÕ; Hîp
®ång nghiªn cøu khoa häc vμ triÓn khai kü thuËt;
Hîp ®ång gia c«ng, ®Æt hμng; Hîp ®ång th−¬ng m¹i
quèc tÕ; Hîp ®ång ñy th¸c xuÊt - nhËp khÈu, v.v..
2. ThÓ thøc chung cña hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i
C¸c lo¹i v¨n b¶n hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng
m¹i kh¸c nhau th−êng cã néi dung cô thÓ kh¸c
nhau, nh−ng th«ng th−êng ®Òu cã mét thÓ thøc
chung nh− sau:
- Quèc hiÖu: §©y lμ tiªu ®Ò cÇn thiÕt cho nh÷ng
v¨n b¶n mμ néi dung cña nã cã tÝnh chÊt ph¸p lý
(riªng trong hîp ®ång ngo¹i th−¬ng kh«ng ghi
quèc hiÖu v× c¸c chñ thÓ cña lo¹i hîp ®ång nμy
th−êng cã quèc tÞch kh¸c nhau). Do hîp ®ång th−êng
kh«ng cã c¬ quan, tæ chøc ban hμnh v¨n b¶n nªn
quèc hiÖu th−êng ®−îc ®Æt gi÷a dßng.
- Tªn gäi hîp ®ång: lμ tªn gäi hîp ®ång theo
chñng lo¹i cô thÓ. Tªn hîp ®ång ghi ch÷ to ®Ëm ë
chÝnh gi÷a, phÝa d−íi quèc hiÖu. Tªn hîp ®ång
kh«ng ®−îc ghi chung chung theo tªn ph©n lo¹i,
mμ ph¶i ghi tªn cô thÓ cña trao ®æi. VÝ dô: hîp
®ång mua b¸n xi m¨ng, hîp ®ång mua b¸n vËt
liÖu x©y dùng...
- Sè vμ ký hiÖu hîp ®ång: ®−îc ghi d−íi tªn hîp
®ång. Néi dung nμy cÇn thiÕt cho viÖc l−u tr÷, tra
cøu khi cÇn thiÕt. Sè lμ sè thø tù hîp ®ång hai
10

bªn ph¸t sinh. PhÇn ký hiÖu hîp ®ång th−êng lμ
ch÷ viÕt t¾t cña tªn lo¹i hîp ®ång theo ph©n lo¹i.
ThÝ dô: Sè: 02/H§MBHH (hîp ®ång mua b¸n
hμng hãa), Sè: 72/H§UTXK (hîp ®ång ñy th¸c
xuÊt khÈu) v.v..
- Nh÷ng c¨n cø x¸c lËp hîp ®ång: nªu nh÷ng
v¨n b¶n ph¸p quy cña Nhμ n−íc ®iÒu chØnh lÜnh
vùc hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i nh−: luËt,
ph¸p lÖnh, nghÞ ®Þnh, quyÕt ®Þnh v.v. vμ c¸c v¨n
b¶n h−íng dÉn cña c¸c ngμnh, c¸c ®Þa ph−¬ng, c¸c
tháa thuËn cña c¸c bªn trong nh÷ng cuéc häp bμn
vÒ néi dung hîp ®ång tr−íc ®ã.
- Thêi gian, ®Þa ®iÓm ký hîp ®ång: §©y lμ c¬ së
ph¸p lý x¸c nhËn sù giao dÞch cña c¸c bªn chñ thÓ
vμ lμ c¨n cø ®Ó Nhμ n−íc thùc hiÖn sù x¸c nhËn
hoÆc kiÓm so¸t. Thêi gian vμ ®Þa ®iÓm th−êng cã
c©u th«ng lÖ sau: H«m nay, håi ... giê, ngμy ...
th¸ng ... n¨m ..., t¹i ........., c¸c bªn gåm cã: .......
- PhÇn tù x−ng cña c¸c chñ thÓ hîp ®ång cã c¸c
néi dung sau:
+ Tªn doanh nghiÖp: tªn gäi chÝnh thøc theo
®¨ng ký kinh doanh. §©y lμ biÖn ph¸p ®Ó c¸c bªn
kiÓm tra lÉn nhau vÒ t− c¸ch ph¸p nh©n vμ ho¹t
®éng thùc tÕ cña tæ chøc doanh nghiÖp, tr¸nh kh¶
n¨ng bÞ lõa dèi.
+ §Þa chØ doanh nghiÖp: lμ ®Þa chØ chÝnh thøc
cña doanh nghiÖp. Ph¶i ghi râ sè nhμ, ®−êng, phè
(xãm, Êp), ph−êng (x·), quËn (huyÖn), tØnh (thμnh
phè) ®Ó tiÖn liªn hÖ hoÆc t×m hiÓu thùc tr¹ng.
11

+ Sè ®iÖn tho¹i, telex, fax, website, e-mail: §©y
lμ c¸c ph−¬ng tiÖn th«ng tin cÇn thiÕt ®Ó c¸c bªn
liªn hÖ nh»m gi¶m chi phÝ ®i l¹i trong tr−êng hîp
c¸c bªn kh«ng cã nhu cÇu b¾t buéc ph¶i gÆp mÆt.
+ Tμi kho¶n ng©n hμng: §©y lμ néi dung ®−îc
c¸c bªn ®Æc biÖt quan t©m v× nã x¸c ®Þnh t×nh
h×nh tμi chÝnh, kh¶ n¨ng thùc hiÖn c¸c cam kÕt
trong hîp ®ång. Ph¶i ghi râ sè tμi kho¶n, tªn ng©n
hμng vμ chñ tμi kho¶n ®Ó thanh to¸n sau nμy.
+ M· sè thuÕ ®Ó c¸c bªn tr¶ thuÕ cho Nhμ n−íc.
+ Ng−êi ®¹i diÖn ký kÕt: VÒ nguyªn t¾c, ng−êi
®¹i diÖn hîp ph¸p ký kÕt ph¶i lμ thñ tr−ëng ®¬n
vÞ hoÆc c¸ nh©n ng−êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt, th×
ph¶i ghi ®Çy ®ñ chøc vô, hä vμ tªn. NÕu lμ ®¹i
diÖn ñy quyÒn th× ph¶i ghi chøc vô, hä tªn vμ giÊy
ñy quyÒn kÌm theo. GiÊy ñy quyÒn ph¶i cã ®Çy ®ñ
c¸c thñ tôc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. VÒ mÆt
ph¸p lý, ng−êi ñy quyÒn ph¶i chÞu hoμn toμn
tr¸ch nhiÖm ®èi víi néi dung hîp ®ång nh− chÝnh
hä ®· ký vμo hîp ®ång.
- Néi dung hîp ®ång lμ phÇn chñ yÕu cña v¨n
b¶n hîp ®ång kinh tÕ. Néi dung hîp ®ång kinh tÕ
thÓ hiÖn sù rμng buéc tr¸ch nhiÖm cña c¸c bªn ký
kÕt, v× vËy, c¸c ®iÒu kho¶n trong hîp ®ång ph¶i râ
rμng, cô thÓ, ®óng ph¸p luËt vμ cã kh¶ n¨ng thùc
hiÖn. Tïy theo tõng lo¹i hîp ®ång mμ c¸c bªn chñ
thÓ tháa thuËn c¸c ®iÒu kho¶n ®−îc ghi vμo néi dung.
- PhÇn ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i
bao gåm:
12

+ Sè l−îng b¶n hîp ®ång cÇn ký: C¨n cø vμo
yªu cÇu l−u tr÷, giao dÞch víi ng©n hμng, träng tμi
kinh tÕ, c¬ quan chñ qu¶n cÊp trªn v.v., mμ c¸c
bªn cÇn tháa thuËn lËp ra sè l−îng b¶n hîp ®ång
cÇn ký. VÊn ®Ò cÇn nhÊn m¹nh ë ®©y lμ c¸c b¶n
nμy ph¶i cã néi dung gièng nhau vμ cã gi¸ trÞ
ph¸p lý nh− nhau. Th−êng cã c©u th«ng lÖ lμ: Hîp
®ång nμy lμm thμnh ... b¶n vμ b»ng ... thø tiÕng,
cã gi¸ trÞ nh− nhau vμ mçi bªn gi÷ ... b¶n vμ nép
cho c¬ quan nhμ n−íc ... b¶n. NÕu c¸c bªn cïng ë
trong n−íc th× cã thÓ bá phÇn b»ng c¸c thø tiÕng
kh¸c nhau.
+ §¹i diÖn c¸c bªn ký kÕt: mçi bªn chØ cÇn cö
mét ng−êi ®¹i diÖn ký kÕt, th«ng th−êng lμ gi¸m
®èc doanh nghiÖp hoÆc ng−êi ®−îc gi¸m ®èc ñy
quyÒn. ViÖc ký hîp ®ång còng cã thÓ thùc hiÖn
gi¸n tiÕp, nh− mét bªn so¹n th¶o theo tinh thÇn
néi dung ®· tháa thuËn råi ký tr−íc vμ chuyÓn cho
c¸c bªn ®èi t¸c. Bªn nμy xem xÐt vμ còng ký theo.
ViÖc ký nμy còng cã gi¸ trÞ nh− trùc tiÕp cïng ký.
Nh−ng ng−êi ®¹i diÖn c¸c bªn ký kÕt ph¶i ký
®óng ch÷ ký ®· ®¨ng ký vμ th«ng b¸o, kh«ng ®−îc
ký t¾t hoÆc ký ch÷ ký kh¸c víi ch÷ ký ®· ®¨ng ký.
Sau khi ký, ph¶i ®ãng dÊu cña c¬ quan.
3. Néi dung cña hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i
Néi dung cña hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i
th−êng cã c¸c lo¹i sau ®©y:
13

- §iÒu kho¶n chñ yÕu lμ nh÷ng ®iÒu kho¶n b¾t
buéc ph¶i cã ®Ó h×nh thμnh nªn néi dung hîp
®ång cô thÓ, ®−îc c¸c bªn quan t©m tháa thuËn
tr−íc tiªn, nÕu thiÕu mét trong nh÷ng ®iÒu kho¶n
chñ yÕu nμy th× hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i chÊt
l−îng kh«ng cao dÔ bÞ lîi dông trong thùc hiÖn.
§iÒu kho¶n chñ yÕu th−êng bao gåm: Tªn c¸c trao
®æi, sè l−îng c¸c trao ®æi, chÊt l−îng c¸c trao ®æi,
gi¸ c¶ c¸c trao ®æi, thanh to¸n gi÷a c¸c bªn,
chuyÓn giao gi÷a c¸c bªn, tr¸ch nhiÖm cña c¸c
bªn trong thùc hiÖn hîp ®ång, c¸c chÕ tμi ®iÒu
tiÕt. Ngoμi c¸c ®iÒu kho¶n trªn, cã thÓ cßn c¸c
®iÒu kho¶n kh¸c nh−: l¾p ®Æt, ch¹y thö, b¶o
hμnh, m· ký hiÖu hμng hãa vμ vËn chuyÓn.
- §iÒu kho¶n th−êng lÖ lμ nh÷ng ®iÒu kho¶n
mμ néi dung ®· ®−îc quy ®Þnh trong c¸c v¨n b¶n
quy ph¹m ph¸p luËt (®· ®−îc ph¸p luËt ®iÒu
chØnh), c¸c bªn cã thÓ ghi hoÆc kh«ng ghi, nÕu ghi
vμo th× nh¾c nhë nhau, nÕu kh«ng ghi vμo th×
chóng vÉn mÆc nhiªn cã gi¸ trÞ ph¸p lý.
- §iÒu kho¶n tïy nghi lμ nh÷ng ®iÒu kho¶n
®−îc ®−a vμo hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i
nh»m t¹o c¸c ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho nhau trong
thùc hiÖn hîp ®ång. Nh÷ng ®iÒu kho¶n nμy hoÆc
ch−a cã quy ®Þnh cña Nhμ n−íc hoÆc ®· cã quy
®Þnh cña Nhμ n−íc nh−ng c¸c bªn ®−îc phÐp vËn
dông linh ho¹t vμo hoμn c¶nh thùc tÕ nh−ng
kh«ng tr¸i víi ph¸p luËt (vÝ dô th−ëng khi hoμn
thμnh tr−íc thêi h¹n).
14

4. V¨n b¶n phô lôc vμ biªn b¶n bæ sung
hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i
4.1. V¨n b¶n phô lôc hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i
ViÖc lËp vμ ký kÕt v¨n b¶n phô lôc hîp ®ång
kinh tÕ - th−¬ng m¹i ®−îc ¸p dông trong tr−êng
hîp c¸c bªn hîp ®ång cÇn chi tiÕt vμ cô thÓ hãa
c¸c ®iÒu kho¶n cña hîp ®ång kinh tÕ mμ khi ký
kÕt ch−a cã ®iÒu kiÖn cô thÓ hãa, hoÆc c¸c chi tiÕt
qu¸ r−êm rμ kh«ng tiÖn ghi trong v¨n b¶n hîp
®ång kinh tÕ. V¨n b¶n phô lôc hîp ®ång nÕu ®−îc
mét ph¸p nh©n x¸c lËp th× kh«ng cÇn ph¶i ký kÕt,
nÕu kh«ng th× c¸c bªn ph¶i ký kÕt nh− ký hîp
®ång. Ch¼ng h¹n: mét hîp ®ång giao nhËn thÇu
x©y dùng c¬ b¶n cã c¶ b¶n luËn chøng kinh tÕ kü
thuËt cho c«ng tr×nh lμ phô lôc cña hîp ®ång, hîp
®ång mua b¸n d©y chuyÒn s¶n xuÊt cò cã c¶ biªn
b¶n ®¸nh gi¸ chÊt l−îng d©y chuyÒn do hai bªn
x¸c lËp lμ phô lôc cña hîp ®ång. VÒ nguyªn t¾c,
khi x©y dùng v¨n b¶n phô lôc ph¶i tu©n thñ c¸c
®iÒu sau ®©y:
- Néi dung v¨n b¶n phô lôc kh«ng ®−îc tr¸i víi
néi dung v¨n b¶n hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i;
- Thñ tôc vμ c¸ch thøc ký kÕt v¨n b¶n phô lôc
hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i còng gièng nh−
thñ tôc vμ c¸ch thøc ký v¨n b¶n hîp ®ång kinh tÕ
- th−¬ng m¹i;
- V¨n b¶n phô lôc hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng
15

m¹i lμ bé phËn kh«ng t¸ch rêi cña v¨n b¶n hîp
®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i vμ cã gi¸ trÞ ph¸p lý
nh− v¨n b¶n hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i.
4.2. Biªn b¶n bæ sung hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i
Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i cã thÓ x¶y ra c¸c t×nh huèng ®ßi hái
ph¶i ®iÒu chØnh mét sè néi dung cña c¸c ®iÒu
kho¶n ®Ó viÖc thùc hiÖn ®−îc thuËn lîi h¬n hoÆc
®Ó kh¾c phôc c¸c trë ng¹i. Ch¼ng h¹n, khi ký kÕt
hîp ®ång, hai bªn tháa thuËn thêi gian hoμn
thμnh c«ng tr×nh x©y dùng lμ mét n¨m kÓ tõ ngμy
ký, nh−ng do m−a lò ®ét xuÊt, viÖc thi c«ng gÆp
trë ng¹i, ph¶i kÐo dμi h¬n thêi gian quy ®Þnh, lóc
nμy c¸c bªn cã thÓ bμn b¹c tháa thuËn lËp biªn
b¶n bæ sung hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i ®Ó
thªm, bít hoÆc thay ®æi néi dung c¸c ®iÒu kho¶n
cña hîp ®ång ®ang thùc hiÖn. Biªn b¶n bæ sung
hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i cã gi¸ trÞ ph¸p lý
nh− hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i.
VÒ c¬ cÊu, biªn b¶n bæ sung hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i gièng nh− biªn b¶n sù vô vμ cÇn cã
c¸c yÕu tè sau:
- Quèc hiÖu;
- Tªn biªn b¶n bæ sung;
- Thêi gian, ®Þa ®iÓm lËp biªn b¶n;
- C¸c chñ thÓ tham gia hîp ®ång;
- Lý do lËp biªn b¶n bæ sung;
16

- Néi dung tháa thuËn vÒ sù thªm, bít hoÆc
thay ®æi mét hay mét sè ®iÒu kho¶n cña hîp ®ång
®· ký;
- Sù cam kÕt thùc hiÖn nh÷ng tháa thuËn
trong biªn b¶n bæ sung;
- Ký biªn b¶n bæ sung: Nh÷ng ng−êi cã quyÒn
hoÆc ®−îc ñy quyÒn ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i th× cã quyÒn ký biªn b¶n bæ sung hîp
®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i.
4.3. Biªn b¶n thanh lý hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i
Sau khi c¸c bªn thùc hiÖn xong hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i, c¸c bªn lËp biªn b¶n thanh lý hîp ®ång
kinh tÕ - th−¬ng m¹i. VÒ mÆt ph¸p lý, biªn b¶n
thanh lý hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i x¸c nhËn sù
kÕt thóc thùc hiÖn hîp ®ång. C¸c bªn ph¶i ®¸nh gi¸
thùc hiÖn hîp ®ång vμ gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò cßn
v−íng m¾c trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn, c¸c vÊn ®Ò cßn
tån ®äng vμ c¸ch gi¶i quyÕt. Biªn b¶n thanh lý hîp
®ång lμ c¨n cø cho c¸c bªn quyÕt to¸n hîp ®ång. Néi
dung cña biªn b¶n thanh lý còng gièng nh− biªn b¶n
sù vô vμ th−êng cã c¸c tiªu thøc sau:
- Quèc hiÖu;
- Tªn biªn b¶n thanh lý hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i;
- Thêi gian, ®Þa ®iÓm lËp biªn b¶n;
- Nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt vÒ c¸c chñ thÓ
hîp ®ång;
17

- X¸c nhËn cña c¸c chñ thÓ (c¸c bªn) vÒ kÕt qu¶
thùc hiÖn hîp ®ång;
- Cam kÕt gi¶i quyÕt c¸c tån ®äng cña hîp ®ång
kinh tÕ - th−¬ng m¹i;
- Ký biªn b¶n thanh lý hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i lμ ®¹i diÖn c¸c bªn tham gia cuéc häp
thanh lý hîp ®ång.
5. TÝnh chÊt hîp ph¸p cña hîp ®ång kinh
tÕ - th−¬ng m¹i
Hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i ®−îc coi lμ hîp
ph¸p ph¶i cã ®Çy ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn sau:
- Chñ thÓ hîp ®ång ph¶i hîp ph¸p: Chñ thÓ
hîp ®ång ®−îc x¸c ®Þnh lμ c¸c t− c¸ch ph¸p nh©n
®Çy ®ñ hoÆc c¸c c¸ nh©n cã ®¨ng ký kinh doanh
hîp ph¸p. Mét t− c¸ch ph¸p nh©n ®−îc coi lμ ®Çy
®ñ ph¶i ®¸p øng c¸c yªu cÇu lμ: ph¶i ®−îc mét tæ
chøc cã thÈm quyÒn thμnh lËp vμ ®−îc nhμ n−íc
cho phÐp ho¹t ®éng, ph¶i cã ®ñ l−îng vèn ph¸p
®Þnh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt, ph¶i chñ ®éng
®−îc s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh.
- Kh«ng vi ph¹m c¸c ®iÒu cÊm cña ph¸p luËt vÒ
c¸c s¶n phÈm vμ dÞch vô kh«ng ®−îc phÐp trao ®æi.
- §¹i diÖn ký kÕt ph¶i hîp ph¸p theo quy ®Þnh
cña ph¸p luËt. §¹i diÖn ký kÕt hîp ph¸p lμ thñ
tr−ëng ®¬n vÞ hay ng−êi ®−îc thñ tr−ëng ®¬n vÞ
ñy quyÒn vμ ph¶i cã giÊy ñy quyÒn hîp ph¸p.
Trong ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ kh«ng ®−îc phÐp
thùc hiÖn ký thay hoÆc thõa lÖnh.
18

TÊt c¶ c¸c hîp ®ång kinh tÕ vi ph¹m mét trong
c¸c ®iÒu kiÖn trªn ®Òu bÞ coi lμ hîp ®ång v« hiÖu
vμ bÞ c−ìng chÕ hñy bá. Trong mét vμi tr−êng hîp,
hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i ®−îc coi lμ hîp
®ång v« hiÖu ë møc ®é thÊp (c¸c hîp ®ång v« hiÖu
nh−ng c¸c bªn ®Òu biÕt vμ kh«ng cã tÝnh chÊt lõa
dèi, kh«ng cã chñ ý lõa dèi ph¸p luËt). C¸c hîp
®ång nμy cho phÐp thùc hiÖn nh−ng chÞu sù gi¸m
s¸t chÆt cña c¸c c¬ quan ph¸p luËt.
II. Kü thuËt so¹n th¶o mét sè lo¹i hîp
®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i
1. Kü thuËt so¹n th¶o hîp ®ång mua b¸n
hμng hãa
1.1. Nh÷ng vÊn ®Ò chung cña hîp ®ång
mua b¸n hμng hãa
Hîp ®ång mua b¸n hμng hãa lμ sù tháa thuËn
b»ng v¨n b¶n cã tÝnh chÊt ph¸p lý ®−îc h×nh
thμnh trªn c¬ së b×nh ®¼ng, tù nguyÖn gi÷a c¸c
chñ thÓ nh»m x¸c lËp, thùc hiÖn vμ chÊm døt mét
quan hÖ trao ®æi hμng hãa. Hîp ®ång mua b¸n
hμng hãa quy ®Þnh bªn b¸n cã nghÜa vô chuyÓn
hμng hãa cho bªn mua lμm së h÷u, cßn bªn mua
cã nghÜa vô tr¶ cho bªn b¸n mét kho¶n tiÒn t−¬ng
®−¬ng víi gi¸ trÞ cña hμng hãa mμ hai bªn tháa
thuËn. Hμng hãa ®−îc x¸c ®Þnh trong LuËt
th−¬ng m¹i bao gåm: m¸y mãc, thiÕt bÞ, nguyªn
nhiªn vËt liÖu, hμng tiªu dïng, c¸c lo¹i ®éng s¶n,
19

nhμ ë dïng ®Ó cho thuª vμ mua b¸n. Víi c¸c lo¹i
trªn, hμng hãa ®−îc x¸c ®Þnh rÊt phøc t¹p, v× vËy
ng−êi so¹n th¶o hîp ®ång cÇn ph¶i qu¸n triÖt c¸c
®Æc ®iÓm sau ®©y cña hμng hãa:
- ChÊt l−îng hμng hãa ®−îc biÓu hiÖn c¶ mÆt
ngoμi vμ mÆt trong. ChÊt l−îng mÆt ngoμi cã thÓ
kiÓm tra mét c¸ch dÔ dμng, nh−ng chÊt l−îng mÆt
trong thùc sù khã cã c¬ së ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c, v×
vËy ng−êi so¹n th¶o ph¶i ®−a ra c¸c quy ®Þnh
rμng buéc víi chÊt l−îng hμng hãa mÆt trong.
- Mua b¸n hμng hãa cã chuyÓn quyÒn së h÷u
tuyÖt ®èi, v× vËy trong hîp ®ång cÇn cã ®iÒu kho¶n
quy ®Þnh chuyÓn quyÒn së h÷u nμy.
1.2. C¸ch so¹n th¶o c¸c ®iÒu kho¶n chÝnh
cña hîp ®ång
Hîp ®ång mua b¸n hμng hãa ®−îc so¹n th¶o
theo mÉu vμ chó ý c¸c ®iÒu kho¶n sau:
- §iÒu kho¶n vÒ tªn hμng hãa
Ph¶i nªu tªn hμng hãa theo danh môc trao ®æi
hμng hãa trong vμ ngoμi n−íc ®Ó c¸c bªn ký kÕt vμ
c¸c c¬ quan h÷u quan ®Òu cã thÓ hiÓu ®−îc. Kh«ng
®−îc viÕt tªn hμng hãa theo tõ ®Þa ph−¬ng. NÕu lμ
hμng trao ®æi víi n−íc ngoμi th× trong hîp ®ång
ph¶i ghi tªn mÆt hμng b»ng tiÕng ViÖt vμ tiÕng
cña n−íc tham gia ký kÕt hoÆc tiÕng Anh. Tªn
hμng hãa ph¶i ghi ®Çy ®ñ c¶ m· ký hiÖu hμng hãa
hoÆc quy ®Þnh vÒ chÊt l−îng hμng hãa. NÕu mÆt
hμng cã kÌm nhiÒu linh kiÖn rêi hoÆc cÇn m« t¶
20

cô thÓ vÒ mμu s¾c, h×nh d¸ng nªn lËp b¶n phô lôc
kÌm theo. VÝ dô: L¹c nh©n lo¹i 1; Lß vi sãng
SANYO EM-C7586V; Tivi SONY FD Trinitron
WEGA 21 Inch.
- §iÒu kho¶n vÒ sè l−îng hμng hãa
§©y lμ mét trong nh÷ng ®iÒu kho¶n quan träng
cña hîp ®ång mua b¸n hμng hãa. Sè l−îng hμng
hãa ph¶i ®−îc ghi chÝnh x¸c, râ rμng, theo ®¬n vÞ
®o l−êng hîp ph¸p do Nhμ n−íc quy ®Þnh. NÕu
tÝnh theo träng l−îng th× ph¶i ghi c¶ träng l−îng
tÞnh vμ träng l−îng c¶ b×. Trong nh÷ng hîp ®ång
cã mua b¸n nhiÒu lo¹i hμng hãa kh¸c nhau th×
ph¶i ghi riªng sè l−îng, träng l−îng tõng lo¹i, sau
®ã ghi tæng gi¸ trÞ cña hμng hãa mua b¸n. NÕu
®¬n vÞ ®o cã tÝnh chÊt kh¸i qu¸t nh−: bao, thïng,
c©y... th× ph¶i cô thÓ hãa c¸c chi tiÕt trong tæng
thÓ ®ã. VÝ dô: Xi m¨ng 10.000 bao (50kg); Mú ¨n
liÒn h¶o h¶o 1.000 thïng (30 gãi - 80 gram/gãi);
G¹o nÕp c¸i hoa vμng 10.000 bao (10kg).
- §iÒu kho¶n vÒ chÊt l−îng, quy c¸ch hμng hãa
Trong hîp ®ång ph¶i ghi râ phÈm chÊt, quy
c¸ch, tiªu chuÈn kü thuËt, mμu s¾c v.v.. Tïy theo
tõng lo¹i hμng hãa mμ c¸c bªn cã thÓ tháa thuËn
vÒ c¸c ®iÒu kiÖn phÈm chÊt, quy c¸ch cho phï
hîp. Th«ng th−êng viÖc tháa thuËn vÒ chÊt l−îng
vμ quy c¸ch hμng hãa dùa theo 3 c¸ch sau ®©y:
+ C¨n cø theo tiªu chuÈn chÊt l−îng: dùa vμo
tiªu chuÈn ViÖt Nam (TCVN) do Nhμ n−íc hoÆc
c¬ quan ®o l−êng chÊt l−îng s¶n phÈm ban hμnh.
21

Còng cã thÓ dùa trªn c¸c tiªu chuÈn ISO, ®−îc
quèc tÕ c«ng nhËn. NÕu dùa vμo tiªu chuÈn th×
ph¶i dÉn v¨n b¶n chøa tiªu chuÈn ®ã lμ g×, nã trë
thμnh phô lôc hîp ®ång kinh tÕ - th−¬ng m¹i.
+ NÕu hμng hãa ch−a ®−îc tiªu chuÈn hãa, ph¶i
¸p dông c¸ch m« t¶ tØ mØ ®Ó tháa thuËn vÒ chÊt
l−îng, quy c¸ch, c¸c ®Æc tÝnh cña hμng hãa. ë c¸ch
nμy kh«ng ®−îc dïng c¸c tõ chung chung, khã quy
tr¸ch nhiÖm khi vi ph¹m nh− "chÊt l−îng tèt",
"hμng ph¶i b¶o ®¶m", "hμng ph¶i kh«", "hμng ph¶i
¨n ®−îc". Trong tr−êng hîp viÖc m« t¶ qu¸ dμi dßng
th× cã thÓ x¸c lËp thμnh phô lôc cña hîp ®ång. VÝ
dô, chÊt l−îng d©y chuyÒn s¶n xuÊt bia ®−îc ®¸nh
gi¸ th«ng qua biªn b¶n ®¸nh gi¸ cña héi ®ång
thÈm ®Þnh chÊt l−îng do hai bªn thμnh lËp.
+ NÕu hμng hãa ®· ®−îc s¶n xuÊt æn ®Þnh, theo
l« s¶n phÈm cã thÓ tháa thuËn theo mÉu hμng, víi
®iÒu kiÖn: ph¶i chän mÉu cña chÝnh l« hμng ghi
trong hîp ®ång; mÉu hμng ph¶i tiªu biÓu cho lo¹i
hμng ®ã; sè l−îng mÉu Ýt nhÊt lμ 3, trong ®ã mçi
bªn gi÷ 1 mÉu vμ giao cho ng−êi trung gian gi÷ 1
mÉu. C¸c mÉu nμy lμ bé phËn kh«ng thÓ t¸ch rêi
cña hîp ®ång nªn ph¶i cÆp ch×, ®¸nh dÊu, ghi sè
l−îng quy ®Þnh trong hîp ®ång vμo mÉu ®Ó ®Ò
phßng mÊt m¸t, tr¸o ®æi. Ngoμi mÉu cßn quy ®Þnh
®iÒu kiÖn chÊp nhËn l« hμng. VÝ dô: chÊt l−îng ¸o
s¬ mi ®−îc ®¸nh gi¸ b»ng c¸ch lÊy mÉu ngÉu nhiªn
5% vμ ®iÒu kiÖn chÊp nhËn lμ 0,05 (tøc lμ cho phÐp
lÉn kh«ng qu¸ 5% hμng kÐm chÊt l−îng).
22

Ngoμi ba ph−¬ng ph¸p quy ®Þnh chÊt l−îng
hμng hãa phæ biÕn kÓ trªn, trong thùc tÕ ký kÕt
hîp ®ång cßn ¸p dông nh÷ng ph−¬ng ph¸p sau:
+ X¸c ®Þnh chÊt l−îng theo ®iÒu kiÖn kü thuËt:
Bao gåm nh÷ng ®Æc tÝnh kü thuËt cô thÓ, m« t¶ lo¹i
vËt liÖu s¶n xuÊt hμng hãa, nguyªn lý c«ng nghÖ,
ph−¬ng ph¸p kiÓm tra, kiÓm ®Þnh chÊt l−îng;
+ X¸c ®Þnh sau khi ®· xem s¬ bé: Ng−êi b¸n
b¶o ®¶m chÊt l−îng hμng nh−ng ng−êi mua xem
xÐt vμ chÊp nhËn. Hμng hãa b¸n theo c¸ch nμy
th−êng ë c¸c cuéc b¸n ®Êu gi¸ vμ lÊy tõ kho ra;
+ X¸c ®Þnh theo hμm l−îng tõng chÊt trong
hμng hãa: hîp ®ång ph¶i ghi râ tû lÖ phÇn tr¨m
(%) hμm l−îng chÊt cã Ých vμ hμm l−îng tèi thiÓu
c¸c t¹p chÊt. Ch¼ng h¹n nh− khi mua b¸n quÆng,
nguyªn liÖu thùc phÈm (chÊt cã dÇu, chÊt cã
®−êng v.v.);
+ X¸c ®Þnh theo l−îng thμnh phÇn: hîp ®ång
ghi chØ sè x¸c ®Þnh l−îng thμnh phÇn cuèi cïng
thu ®−îc tõ mét ®¬n vÞ nguyªn liÖu. Ch¼ng h¹n
l−îng tinh bét thu ®−îc tõ 1 kg g¹o, khoai, s¾n...,
l−îng dÇu thu ®−îc tõ 1 kg h¹t cã dÇu (l¹c, võng,
®Ëu nμnh, cä...), hoÆc cã thÓ tÝnh b»ng tû lÖ phÇn
tr¨m (%).
+ X¸c ®Þnh theo träng l−îng tù nhiªn: ®−îc thÓ
hiÖn b»ng kil«gam cña mét hectolÝt ngò cèc.
Träng l−îng tù nhiªn ph¶n ¸nh h×nh d¸ng, kÝch
cì, ®é mÈy, tû träng v.v. cho thÊy chÊt l−îng cña
bét vμ l−îng tÊm (g¹o);
23

+ X¸c ®Þnh theo hiÖn tr¹ng cña hμng hãa: ¸p
dông cho hμng t−¬i sèng, cã mïi vÞ, mμu s¾c, ®é
chÝn kh«ng æn ®Þnh;
+ X¸c ®Þnh theo phÈm chÊt b×nh qu©n t−¬ng
®−¬ng: tøc lμ viÖc xÐt nghiÖm c¸c chÊt chñ yÕu
trong hμng hãa ph¶i t−¬ng ®−¬ng víi hμm l−îng
chÊt chñ yÕu ®· tháa thuËn trong hîp ®ång,
th−êng ¸p dông víi lo¹i hμng ngò cèc, thùc phÈm.
§èi víi hîp ®ång mua b¸n hμng hãa xuÊt nhËp
khÈu ph¶i thËn träng vμ tØ mØ h¬n khi sö dông
ng«n ng÷ vμ v¨n ph¹m ®Ó ®¶m b¶o ®−îc c¸c
nguyªn t¾c vμ tËp qu¸n quèc tÕ vÒ xuÊt nhËp
khÈu vμ c¸c thñ tôc bu«n b¸n ngo¹i th−¬ng,
kh«ng ®Ó x¶y ra tranh chÊp hoÆc bÞ lîi dông nhËn
hμng gi¶, hμng kÐm chÊt l−îng.
- §iÒu kho¶n vÒ bao b×, m· ký hiÖu
CÇn quy ®Þnh râ rμng b»ng viÖc m« t¶ tØ mØ h×nh
thøc, kÝch th−íc, chÊt liÖu lμm bao b×, vÞ trÝ ®Æt vμ
néi dung m· ký hiÖu, ph¶i ®¶m b¶o nguyªn t¾c mü
thuËt, râ rμng. Th«ng th−êng, nh÷ng quy ®Þnh nμy
lμ theo c«ng nghÖ bao b× ®ãng gãi, in Ên m· kÝ hiÖu
cña nhμ s¶n xuÊt. §èi víi lo¹i hμng hãa cÇn hai líp
bao b× th× còng quy ®Þnh râ c¸ch thøc tõng líp, ®Çy
®ñ, ®Ó c¸c bªn cïng thùc hiÖn. M· ký hiÖu hμng hãa
cã b¶n quyÒn th× ghi theo m· ký hiÖu trong b¶n
quyÒn, nÕu kh«ng cã b¶n quyÒn th× ph¶i m« t¶ tØ mØ.
- §iÒu kho¶n vÒ giao nhËn hμng
§iÒu kho¶n giao nhËn hμng ghi trong hîp ®ång
bao gåm c¸c néi dung c¬ b¶n sau:
24

+ Thêi gian giao nhËn hμng: lμ thêi h¹n vμ thêi
®iÓm giao nhËn hμng ®−îc ghi trong hîp ®ång.
Thêi h¹n lμ kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh hoμn tÊt
viÖc giao hμng. Thêi ®iÓm lμ thêi gian cô thÓ thùc
hiÖn viÖc giao hμng. Thêi ®iÓm cã thÓ chia theo
tõng ®ît, theo ngμy, th¸ng. Cã thÓ lËp mét phô
lôc vÒ lÞch giao hμng kÌm theo hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i. CÇn ghi râ tr¸ch nhiÖm cña mçi bªn
trong tr−êng hîp kh«ng giao hoÆc nhËn hμng
kh«ng ®óng lÞch.
+ §Þa ®iÓm giao hμng: Trong hîp ®ång cÇn ghi
râ ®Þa chØ giao hμng phï hîp víi kh¶ n¨ng vËn
chuyÓn vμ ®¶m b¶o an toμn cho ph−¬ng tiÖn,
tr¸nh c¸c kh©u trung gian kh«ng cÇn thiÕt.
+ Ph−¬ng thøc giao nhËn: Ph¶i ghi râ ph−¬ng
thøc c©n, ®o hoÆc ®Õm theo ®óng ph¸p luËt víi
nguyªn t¾c bªn giao vμ bªn nhËn cïng dïng mét
ph−¬ng thøc nh− nhau.
+ GiÊy tê giao nhËn: ph¶i ghi râ c¸c giÊy tê cÇn
thiÕt cho viÖc chuyªn chë vμ giao nhËn: vËn ®¬n,
biªn lai giao nhËn, hãa ®¬n ®· tÝnh thuÕ v.v..
+ Ph−¬ng thøc gi¶i quyÕt nh÷ng sù cè x¶y ra
trong nghiÖm thu, bμn giao hμng hãa nh−ng chÊt
l−îng hμng kh«ng ®óng hîp ®ång, hμng bÞ h−
háng do vËn chuyÓn...
+ Ph−¬ng thøc vËn chuyÓn, ph−¬ng tiÖn vËn
chuyÓn, tr¸ch nhiÖm vËn chuyÓn hμng hãa.
+ Ph−¬ng tiÖn, tr¸ch nhiÖm vμ thêi gian bèc
xÕp hμng hãa.
25

+ Ng−êi cã tr¸ch nhiÖm giao nhËn vμ ký vμo
c¸c v¨n b¶n giao nhËn.
- §iÒu kho¶n b¶o hμnh, l¾p ®Æt, ch¹y thö
vμ h−íng dÉn sö dông
+ Ph¶i ghi râ thêi h¹n b¶o hμnh, quy chÕ b¶o
hμnh vμ c¸c ®Þa ®iÓm cã tr¸ch nhiÖm b¶o hμnh
hμng hãa.
+ C¸c tμi liÖu h−íng dÉn sö dông cÇn thiÕt ph¶i
ghi râ lμ lo¹i nμo, nhÊt lμ hμng d−îc phÈm, mü
phÈm vμ ph−¬ng tiÖn kü thuËt. §èi víi nh÷ng lo¹i
hμng cã ghi vμo bao b× thêi h¹n sö dông vμ ®· cã
v¨n b¶n h−íng dÉn sö dông ®Æt trong bao b× th×
kh«ng cÇn ghi trong hîp ®ång.
+ §èi víi hμng hãa ph¶i l¾p ®Æt th× cÇn ghi râ
l¾p ®Æt ai thùc hiÖn, chi phÝ l¾p ®Æt ai chÞu.
+ §èi víi hμng hãa cÇn ph¶i ch¹y thö th× ghi râ
ai cã tr¸ch nhiÖm ch¹y thö, chi phÝ ch¹y thö ai chÞu.
- §iÒu kho¶n vÒ gi¸ c¶
+ §¬n vÞ tÝnh gi¸: C¨n cø vμo tÝnh chÊt cña hμng
hãa vμ th«ng lÖ bu«n b¸n mÆt hμng ®ã trªn thÞ
tr−êng (träng l−îng, thÓ tÝch, ®é dμi, c¸i, chiÕc v.v.).
§¬n vÞ tÝnh gi¸ th−êng trïng víi ®¬n vÞ tÝnh khèi
l−îng, sè l−îng hμng hãa.
+ Gi¸ c¶ th−êng bao gåm c¸c lo¹i: gi¸ b¸n hμng
hãa, phÝ chuyªn chë, bèc xÕp, b¶o qu¶n, l−u kho,
b¶o hiÓm, l¾p ®Æt, ch¹y thö v.v., do vËy, cÇn ph¶i
kh¼ng ®Þnh gi¸ bao gåm c¸c lo¹i nμo. §èi víi hμng
hãa xuÊt nhËp khÈu lμ gi¸ FOB (Free On Board),
lμ gi¸ giao hμng m¹n tÇu ë c¶ng xuÊt ph¸t (ng−êi
26

b¸n ph¶i chÞu phÝ tæn bèc hμng lªn tμu) vμ gi¸
CIF (Cost, Insurance and Freight) lμ gi¸ giao
hμng t¹i c¶ng ®Õn (ng−êi b¸n chÞu phÝ tæn chuyªn
chë, b¶o hiÓm, bèc xÕp toμn bé).
+ §ång tiÒn tÝnh gi¸: cã thÓ tÝnh b»ng néi tÖ
hoÆc ngo¹i tÖ. Trong ngo¹i th−¬ng, gi¸ cã thÓ ®−îc
tÝnh b»ng ®ång tiÒn cña n−íc xuÊt khÈu hoÆc
nhËp khÈu hoÆc cña n−íc thø ba. Tuy nhiªn, viÖc
chän ®ång tiÒn ®Ó tÝnh gi¸ ®«i khi cßn chÞu ¶nh
h−ëng cña tËp qu¸n bu«n b¸n quèc tÕ.
+ Ph−¬ng ph¸p ®Þnh gi¸: c¸c bªn cã thÓ tháa
thuËn viÖc ®Þnh gi¸ vμo thêi ®iÓm ký kÕt hîp ®ång
hoÆc trong thêi gian hîp ®ång cã hiÖu lùc hoÆc theo
thêi ®iÓm thanh to¸n. Møc gi¸ cã thÓ theo c¸c
ph−¬ng ph¸p: gi¸ cè ®Þnh (kh«ng thay ®æi trong
qu¸ tr×nh thùc hiÖn hîp ®ång), gi¸ di ®éng hoÆc gi¸
tr−ît (sÏ thay ®æi nÕu thÞ tr−êng biÕn ®éng), gi¸
quy ®Þnh sau (cã thÓ ®−îc x¸c ®Þnh theo tõng
chuyÕn giao hμng). Trong hîp ®ång kinh tÕ th−¬ng m¹i cÇn ph¶i ghi râ nh÷ng nguyªn t¾c, thñ
tôc ®Ó x¸c ®Þnh gi¸.
+ §iÒu kiÖn ®iÒu chØnh gi¸: Hai bªn cÇn quy
®Þnh râ nh÷ng biÕn ®éng bÊt lîi nμo th× hai bªn
gÆp nhau ®Ó th¶o luËn l¹i gi¸.
- §iÒu kho¶n thanh to¸n
Hai bªn cÇn thèng nhÊt ph−¬ng thøc thanh
to¸n theo nh÷ng néi dung sau:
+ Tæng sè tiÒn thanh to¸n: c¸c bªn ph¶i kh¼ng
®Þnh râ tæng sè tiÒn thanh to¸n cho nhau lμ bao nhiªu,
27

thanh to¸n víi nhau lμm bao nhiªu lÇn, b»ng ®ång
tiÒn nμo.
+ C¸ch thøc thanh to¸n: §èi víi hμng néi ®Þa,
viÖc thanh to¸n ph¶i theo quy ®Þnh cña Nhμ n−íc,
®èi víi hμng hãa xuÊt nhËp khÈu th× tïy theo tÝnh
chÊt cña lo¹i giao dÞch kinh tÕ. C¸c quan hÖ chi tr¶
mμ c¸c bªn cã thÓ chän c¸c c¸ch thøc thanh to¸n nh−:
* Thanh to¸n b»ng tiÒn mÆt, ng©n phiÕu;
* Thanh to¸n b»ng ®æi hμng (khÊu trõ);
* Thanh to¸n b»ng sÐc;
* Thanh to¸n ñy nhiÖm chi;
* Thanh to¸n b»ng th− tÝn dông (Letter of
credit - L/C).
+ Hîp ®ång còng ph¶i ghi râ thêi h¹n thanh to¸n.
NÕu hîp ®ång kh«ng ghi thêi h¹n thanh to¸n th×
theo th«ng lÖ, sau m−êi l¨m ngμy kÓ tõ ngμy nhËn
®−îc hãa ®¬n ®ßi tiÒn, viÖc thanh to¸n ph¶i ®−îc
thùc hiÖn. Cã thÓ hai bªn thèng nhÊt c¸c chiÕt khÊu
cÇn thiÕt ®Ó thóc ®Èy nhanh qu¸ tr×nh thanh to¸n.
+ §iÒu kiÖn rμng buéc víi thanh to¸n: c¸c bªn
ph¶i quy ®Þnh râ viÖc thanh to¸n chËm th× cÇn
ph¶i cã biÖn ph¸p g×. Trong thùc tÕ trao ®æi, c¸c
n−íc th−êng quy ®Þnh nÕu bªn thanh to¸n chËm
theo thêi h¹n quy ®Þnh th× ph¶i chÞu l·i suÊt ph¹t
do c¸c bªn tháa thuËn.
ViÖc thanh to¸n chØ cã thÓ coi nh− hoμn thμnh
khi bªn b¸n nhËn ®−îc ®Çy ®ñ c¸c kho¶n tiÒn cÇn
thanh to¸n ghi trong hîp ®ång, b»ng c¸c c¸ch
thøc thanh to¸n ®· nªu trªn.
28

- §iÒu kho¶n vÒ tr¸ch nhiÖm cña c¸c bªn
trong thùc hiÖn hîp ®ång
Hîp ®ång mua b¸n hμng hãa cÇn ph¶i quy ®Þnh
râ tr¸ch nhiÖm cña c¸c bªn trong thùc hiÖn hîp
®ång. §©y lμ nh÷ng cam kÕt cô thÓ vÒ quyÕt t©m
thùc hiÖn nghiªm chØnh mäi ®iÒu kho¶n tháa
thuËn. Tr¸ch nhiÖm cña c¸c bªn th−êng ®−îc viÕt
theo c¸c kho¶n sau:
+ Tr¸ch nhiÖm tinh thÇn: C¸c bªn ph¶i cam kÕt
thùc hiÖn nghiªm chØnh c¸c ®iÒu kho¶n ®· tháa thuËn;
+ Tr¸ch nhiÖm phèi hîp víi nhau trong thùc
hiÖn: C¸c bªn ph¶i cam kÕt phèi hîp ®Çy ®ñ trong
thùc hiÖn hîp ®ång nh−: th«ng b¸o cho nhau
trong chuyÓn giao, th«ng b¸o c¸c trôc trÆc trong
...